Hippiechuudiin zowlon

Ñýòã¿¿ë÷ Á.Ãàí÷èìýã ̯ÎÍÐÒÂ-èéí íàéðóóëàã÷ Ãî.Áàäàð÷òàé õèéñýí Òºãñººã¿é… íýðòýé ÿðèëöëàãà. Ýíýõ¿¿ ÿðèëöëàãà íü ýõëýýä øóóä ë óðèëãà ýíý òýð ãýýä òàëàðõàë äýâø¿¿ëýýã¿é. Îðîíä íü “òà áîë ìèíèé àíõíû òåëåâèçèéí íàéðóóëàã÷ çî÷èí” ãýõ ìýòýý𠺺ðèéã íü èõýä ¿íýëýæ áàéãààãàà èëýðõèéëæ áàéëàà. Óã òàëàðõàë íü ÿðèëöëàãûã öààø íü óíøèõ õºòº÷ íü áîëæ ºã÷ ÷àäñàí. Ñýòã¿¿ë÷ Á.Ãàí÷èìýã ÿðèëöàã÷èéíõàà òàëààð õàíãàëòòàé ìýäýýëýëòýé áàéñàí áà ººðèéí ìýäñýí, ¿çñýí, ñîíññîíîî áàòàëãààæóóëàõ çîðèëãîîð Ãî.Áàäàð÷ààñ îëîí ñîíèðõîëòîé àñóóëòóóäûã òàâüæ áàéëàà. Çàðèì òîõèîëäîë Ãî.Áàäàð÷ àñóóëòàíä õàðèóëàõààñ òàòãàëçàæ, àñóóëòûã àñóóëòààð õàðèóëñàí. ̺í ÿðèëöàã÷èéíõàà õàðèóëòààñäàðààãèéí ñýäâèéíõýý àñóóëòûã óðãóóëàí ãàðãàæ áàéñàí íü ãàéõàëòàé ñýòãýãäýë òºð¿¿ëñýíýýñ ãàäíà íýã ñýäâýýñ íºãºº ð¿¿ ãàéõàëòàé õºðâºæ ÷àäñàí ÿðèëöëàãà. Òýðýý𠺺ðèéí äàäñàí “ÿðèëöàã÷èéãàà ñóäëàõ” çóðøëûí äàãóó Ãî.Áàäàð÷èéí õèéñýí á¿õèé ë íèéòëýë íýâòð¿¿ëãèéã ¿çýæ, ò¿¿íèé òàëààð ìýäëýãòýé ãýäãýý àñóóëòóóäààðàà áàòàëæ áàéâ.

Ñýòã¿¿ë÷ ÿðèëöëàãàà óíøâàðòàé áîëãîõûí òóëä ÿðèëöàã÷èéíõàà ÿðèàã àëáàðõàã áóñ, õàð ÿðèàíû õýëëýã îðóóëàí ýíãèéí îéëãîìæòîé áîëãîñîí. Çàðèì õýñýãòýý “÷àñ õèéñýí” ÿã óíøèã÷äèéí Ãî.Áàäàð÷ààñ ìýäýõèéã õ¿ñ÷ áàéñàí àñóóëòóóäûã àñóóæ áàéëàà. ̺í Ãî.Áàäàð÷èéí îëîí íèéòèéí ñîíîðò õ¿ðãýæ àìæèëã¿é õààëãàñàí øóóãèàí òàðèõààð íèéòëýë íýâòð¿¿ëã¿¿äèéí òàëààð àñóóëòóóä òàâüæ äýëãýðýíã¿é õàðèóëò àâ÷ ÷àäñàí. Ñýòã¿¿ë÷ Á.Ãàí÷èìýã ÿðèëöëàãûíõàà ¿åýð Ãî.Áàäàð÷èéí ýâã¿é õàðüöààã òóí ýâëýãõýí áàéäëààð çàëðóóëæ áàéñàí íü òóí ñàéøààëòàé. Æèøýý íü: Ãî.Áàäàð÷ ò¿¿íèé òàâüñàí àñóóëòàíä õàðèóëàõààñ ýðñ òàòãàëçàí “÷è åð íü ÿàñàí äàâàðñàí õ¿¿õýí áý” ãýõ ìýòýýð õàíäàæ áàéõàä ñýòã¿¿ë÷ óã áàéäëààñ ººðèé㺺 òóí ÷ ýâòýéõýí áàéäëààð àâ÷ ãàðñàí. Äàðààãèéí àñóóëòûã øóóä ¿ðãýëæë¿¿ëýí àñóóæ, òóõàéí àñóóëòàà àëãàñàí ºíãºðººñºí íü èõ çºâ àëõàì áîëñîí ìýò. Ñýòã¿¿ë÷èéí áàñ íýãýí çºâ àëõàì áîë Ãî.Áàäàð÷òàé ÿðèëöàõäàà ò¿¿íèé õàìãèéí ñàéí õî¸ð òàíèëààð ÿðèóëñàí íü. Õýðâýý ñýòã¿¿ë÷ òàíüäàã õ¿íýýð íü ÿðèóëààã¿é áîë Ãî.Áàäàð÷ ò¿¿íòýé ÿðèëöàõààñ òàòãàëçàõ áàéñàí ìýò ñýòãýãäýë òºðºâ. ßðèëöàã÷ Ãî.Áàäàð÷ ººðºº ÷ ¿¿íèéã áàòàëæ áàéñàí.

Õàðèí ÿðèëöàã÷èéí õóâüä ñýòã¿¿ë÷èéí òàâüñàí àñóóëòàíä äýëãýðýíã¿é, òîäîðõîé áºãººä ýíãèéã ¿ã õýëëýã àøèãëàí õàðèóëæ áàéâ. Çàðèì íýã àñóóëòàíä õàðèóëàõààñ ýðñ òàòãàëçàí ýíý ¿åäýý ¸æîëñîí ¿ã õýëëýã àøèãëàæ áàéëàà. Æèøýý íü:

-       … äàðãà íàð ÿðèëöëàãà ºãºõèéã çºâøººðñºí òîõèîëäîëä áè òàíû ãóéëòûã ÿàæ õîðèãëîõ áèëýý. Òà åð íü ÿàñàí äàâàðñàí õ¿¿õýí áý?

-       … Áè òàíûã õ¿íäýòãýæ õàðüöàæ áàéíà ø¿¿. ªºð íýã äóðàê èíãýæ àñóóæ áàéâàë áè äóíä õóðóó ¿ç¿¿ëíý… ãýõ ìýò áàéäëààð äóðã¿éöýë, òàòãàëçàëàà èëýðõèéëñýí íü Ãî.Áàäàð÷òàé áè ººðºº ÿðèëöàæ áàéãàà ìýò ñýòãýãäýë òºð¿¿ëæ áàéñàí. Ñýòã¿¿ë÷ ÿðèëöëàãûíõàà òºãñãºëä “ñýòã¿¿ë÷ íàéðóóëàã÷ õî¸ðûí èéì íýãýí çàäãàé, öåíçóðã¿é ÿðèàã òà á¿õýíä õ¿ðãýæ áàéíà” ãýæ îðóóëñàí íü ñýòãýëä õàäààñòàé ¿ëäýâ. ̺í ò¿¿íèé ÿðèëöëàãûí íýð áîë “Òºãñººã¿é”. Õàðèí ìèíèé õóâüä ýíý ÿðèëöëàãà “Òºãñºøã¿é ÿðèëöëàãà”.

2008.09.09 Çóóíû øóóäàí ñîíèí

Óã á¿òýýëèéí ãîë çîðèëãî íü ìèíèé áîäëîîð ïîçèòèâ áà íåãàòèâ ñýòãýëãýýíèé òàëààð ãàðãàõ áàéñàí áîëîâ óó. Ãýòýë çîõèîã÷ á¿òýýëäýý ïîçèòèâ ñýòãýëãýýã õýò äºâèéëãºí, íåãàòèâ ñýòãýëãýýòí¿¿äèéã äîîø íü õèéñýí ìýò ºí㺠àÿñòàé áè÷ñýí áàéíà. Ýõëýë õýñýãòýý ñýòã¿¿ë÷ ïîçèòèâ áà íåãàòèâ ñýòãýëãýýã õî¸óëàíã íü çºâ öàãàà îðâîë àëü àëü íü ñàéí, áóðóó ¿å íü òààðâàë õî¸óë ìóó ãýæ áàéñàí áîëîâ÷ ºðíºë õýñýãòýý ïîçèòèâèéã ãàéõàëòàé ñàéí ñýòãýëãýý õàðèí íåãàòèâ ñýòãýëãýýòýé õ¿í áîë õîðëîí ñ¿éòãýã÷, äàðàíãóéëàã÷, áàðàã ë õ¿í áèø ìýò ¿çæýý. Õàðèí òºãñãºë õýñýãòýý ýíý ¿çýë áîäëîî ººðºº ñºðºí çîãñ÷ ïîçèòèâ íåãàòèâ ñýòãýëãýýã õàìòàä íü àøèãëàõ íü ç¿éòýé ãýñýí áàéõ þì. Ïîçèòèâ ñýòãýëãýýòýé õ¿í áîë æèãòýéõýí ë ñàéí ñàéõàí õ¿í, çîõèîí áàéãóóëàã÷, á¿òýýí áàéãóóëàã÷, ýðõ ÷ºëººòýé ñýòãýã÷, òºâ÷, ñàéí ñàéõàí àæèë õèéäýã õ¿ì¿¿ñ ìýò, õàðèí ºíººõ íåãàòèâ ñýòãýëãýýòí¿¿ä áîë õ¿íèé õîøíîãî óõàõ, õîíçîí ñàíàõäàà äàäìàã, á¿ãäèéã ë óñòãàíà, ò¿éâýýíý, øàòààíà, íóðààíà ãýæ áîääîã õ¿ì¿¿ñ õýìýýí ºã¿¿ëæýý. Áàñ òýðýýð íåãàòèâ ñýòãýëãýýòí¿¿äèéã þìàíä õýòýðõèé òóéëøèðäàã, àëèâààã äàíäàà ñºðºã ìóó òàëààñ íü õàðäàã ãýñýí áàéñàí àòàë ò¿¿íèé á¿òýýëèéã óíøñàíû äàðààõ ìèíèé ñýòãýãäýë ººðèéã íü íåãàòèâ ñýòãýëãýýòíýýð òîäîðõîéëîâ. Ó÷èð íü õýðâýý çîõèîã÷ ïîçèòèâ ñýòãýëãýýòýé íýãýí áàéñàí áîë íåãàòèâ ñýòãýëãýýòí¿¿äèéã èíãýòýë íü äîîø íü õèéæ, äàíäàà ë ìóó ìóóõàé áîëãîíûã õàðóóëàõ ãýæ õè÷ýýõã¿é áàéñàí áîëîâ óó. Á¿òýýëèéí ñàéøààëòàé òàë íü ò¿¿õýí  ¿å¿äòýé õàðüöóóëñàíààðàà á¿òýýëýý èë¿¿ óíøâàðòàé áîëãîæýý. ̺í çàðèì íýã ñîíèðõîëòîé ñýäýë á¿õèé ¿ãñèéã õýðýãëýñýí íü çîõèîã÷èéí äàâóó òàë íü áîëæ ÷àäñàí. Ó÷èð íü ¿ë ÿëèã á¿ä¿¿ëýã, õàð ÿðèàíû õýëëýã îðóóëñàí íü óíøèã÷äàä èë¿¿ ººðèéìñºã ìýò ñýòãýãäýë òºð¿¿ëæ ÷àäñàí ãýæ ä¿ãíýæ áàéíà.

Үзэгдэх орчлон хязгаарлагдаж

Харагдах ертөнц бүдгэрэн

Худал солонго замхран

Навчис газарт хэвтэх цагт

Өөр гаригийн иргэн ЧИ

Өршөөл гуйн залбирна

Амь тэмцэн хашгирах дуун

Амьсгаа давчдуулам хоосон үгс

Намайг биш чамайг эзэмдэн

Үхлийн үзүүрт тулахад

Атаа хорслоор дүүрэн харц минь

ЧАМАЙГ тарчилгана.

Horwoo yrtonts harlan haragdaj, Tengeriig baraan uul nomron awch, Nariig sarnii suuder burhen, Nud haranhuilan tas anihiig huseh terhen agshind hongiliin uzuurt burtelzeh gerel namaig awarjee. Ter bol Burhnii gegeen duriin gerel bus minii setgel zurhnii min ezen bailaa. Ter gerel uud budchin alhah zuurt Tengerleg ijiin min hooloi sonsdono. Ajihnee ijii min uuduus min aisui... Ene muchuus ehlen harlasan, baraan bolgon gerel gegeetei haragdah bolno...